Waar wij vandaan komen. Hoe het komt dat wij denken

14 November 2011
by Diametheus
0 comments

Stipjes – Kunst door Homo sapiens in Europa?

Een steentje van niks

Niet lang geleden is er in het zuiden van Duitsland, in een van de grotten van de Schwabische Alpen, een steentje gevonden. Het was een vies steentje van niks, dat werd opgeraapt door een student, die deel uitmaakte van een groep archeologen onder leiding van Nicolas Conard. Pas na spoelen met water, bleken er meerdere geschilderde stipjes op te staan. Het is niet bekend wat die stipjes moeten voorstellen, maar ze zouden gemaakt kunnen zijn met behulp van een takje van een hazelaar, gedoopt in een mengsel van hematiet en kalkrijke waterdruppels uit de grot. De stipjes zouden 15.000 jaren geleden gemaakt zijn. Lees verder

27 October 2011
by Diametheus
0 comments

Ufo’s en ifo’s

Geen ufo, maar een ifo

Boaz Amog van de Tel Aviv University heeft vorige week iets heel speciaals getoond in Baltimore. Hij heeft laten zien wat mogelijk is met supergeleidend materiaal. Een blokje saffierkristal, dat in het geheel geen elektriciteit geleidt, werd voorzien van een heel dun laagje metaal van een heel speciale samenstelling, namelijk een laagje van een legering (mengsel) van yttrium – barium – koperoxide. Als men dit blokje enige tijd in vloeibare stikstof legt bij minus 197 graden Celsius, dan krijgt het dunne laagje supergeleidende eigenschappen. Dit houdt in dat er geen elektromagnetisch veld kan ontstaan in dit materiaal. Want zodra het materiaal in een magnetisch veld komt, ontstaan ogenblikkelijk tegengestelde elektrische stroompjes in het materiaal die het opkomend magnetisch veld meteen compenseren en vasthouden (het Meissner effect). Hierdoor kan een gewoon magneetje worden gefixeerd boven de supergeleider (of de supergeleider boven het magneetje), en blijft gewoon in de lucht hangen. Dit is prachtig te zien in een filmpje dat is gemaakt in Baltimore. Het lijkt op een ufo (unidentified flying object), maar is met zekerheid een ifo (identified flying object).

Lees verder

10 October 2011
by Diametheus
0 comments

Over waar het water op Aarde vandaan komt

Over ijskometen in het heelal

In het tijdschrift Nature is vorige week een interessant artikel verschenen over hoe er water op aarde is gekomen. De hypothese is altijd geweest dat de aarde tijdens het begin van haar vorming tamelijk weinig water bevatte en dat het meeste water met ijskometen en asteroïden op aarde terecht is gekomen. Wetenschappers onder leiding van Paul Hartogh hebben nu aangetoond dat het niet onwaarschijnlijk is dat het meeste water inderdaad via met name ijskometen is gearriveerd. Deze conclusie wordt getrokken door te meten hoeveel deuterium (D, zwaar water) in het water zit ten opzichte van gewoon waterstof (H). Op aarde is deze verhouding D/H 1,558 x 10e-4, en op de komeet 103P/Hartley2 (uit de Kuipergordel, die in de dezelfde baan rond de zon zit als Jupiter) is deze verhouding 1,61 x 10e-4. Dit terwijl de D/H verhouding 2,95 x 10e-4 is van het water van kometen in de Oortwolk, die duizend maal verder van de zon verwijderd is als Jupiter. De conclusie wordt getrokken dat het meeste water op aarde afkomstig is van kometen uit de Kuipergordel.

  Lees verder

9 October 2011
by Diametheus
0 comments

Over dat er mensen zijn die in niet-bestaande zaken geloven.

Vaststelling van het feit dat er altijd wel mensen zijn die in niet-bestaande zaken geloven

De evangelische organisatie TRIN beweert dat er wonderbaarlijke genezingen hebben plaatsgevonden in Birma. Meerdere blinde mensen zouden, na tot god gebeden te hebben, ziende zijn geworden. Journalist Karel Smouter heeft een aantal van die mensen opgezocht, maar geen van hen, noch van de mensen uit hun omgeving, hebben de wonderbaarlijke genezingen bevestigd. Toch zijn er velen die er wel geloof aan hechten. Diametheus ziet in dit gebeuren een voorbeeld voor een veel verder verbreid fenomeen, namelijk het fenomeen dat veel mensen geloof hechten aan zaken die niet bestaan, maar door fantasten als wel-bestaand worden gebracht.

  Lees verder

1 October 2011
by Diametheus
0 comments

Het heelal als keuken voor de zwaartekracht

Een ster als een gebakken ei

Als men des nachts bij wolkenloze hemel het heelal in staart, dan ziet men vele sterren. Er zijn echter ook sterren die er wel zijn, maar die men des nachts bij een wolkenloze hemel niet ziet. Dit zijn bijvoorbeeld sterren die slechts warmte uitzenden in de vorm van infrarood licht, met het blote mensenoog niet te zien. Welnu, wetenschappers van de ESO (European Southern Observatory), hebben een fantastische opname gemaakt van zulk een ster, die men met zeer sterke infraroodcamera’s heeft weten zichtbaar te maken. De opname toont een grote ster met daaromheen een waziger wolk. Het geheel lijkt op een gebakken ei; de officiële naam van deze ster is IRAS 17163-3907, maar de wetenschappers zelf hebben haar “De Gebakken – Einevel” gedoopt. Deze ster is duizendmaal zo groot als onze zon, straalt een half miljoen keer méér licht uit dan de zon, en is zo groot dat ons hele zonnestelsel er bijna in zou passen. De ster zendt elke eeuw evenveel materie de omringende wolk in, als er materie zit in de hele zon. De ster schijnt omdat waterstof wordt verbrand tot helium , dat op zijn beurt ook weer verbrand zal worden. De Gebakken Einevel is volop in ontwikkeling en over niet al te lange tijd (althans naar astronomische maatstaven gerekend: over één miljoen jaar) zal de ster als een supernova uiteenspatten.

Lees verder

26 September 2011
by Diametheus
0 comments

De oudste microfossielen ooit gevonden in het westen van Australië

Micro-organismen met een op zwavel draaiend intermediair metabolisme

In het tijdschrift Nature Geoscience van 21 augustus 2011 wordt beschreven dat in een oeroud gesteente microscopisch kleine structuren zijn gevonden die erg veel op bacteriën lijken, de eerste levensvorm, zoals die zich 3,8 miljard jaar geleden heeft ontwikkeld. Of de microscopisch kleine structuren echt restanten zijn van bacteriën is niet zeker. Wel wijzen de resultaten van de vondst erg sterk in die richting. De bacteriën zijn gevonden in zwart zandsteen in de 3,4 miljard jaar oude Strelley Pool Formation (SPF) in het westen van Australië. Dit zou inhouden dat de microfossielen dateren van slechts enkele honderden miljoenen jaren na het ontstaan van het leven. Op deze plaats van de Strelley Pool Formation was indertijd een strand, of althans een stuk ondiep water bij het strand of in een estuarium. De microfossielen zouden daarmee ouder zijn dan de ook in die buurt gevonden stromatolieten.

Lees verder

19 September 2011
by Diametheus
0 comments

Moleculaire apparaatjes

Gras maaien

In Nature Nanotechnology is onlangs een brief gepubliceerd waarin melding wordt gemaakt van het allereerste single moleculaire apparaatje ooit. Het moleculaire apparaatje bestaat uit een molecuul van 6 atomen lang: eerst een koolstofatoom ( C), dan een zwavelatoom (S), tenslotte vier koolstofatomen achter elkaar. Aan elk koolstofatoom en aan het zwavelatoom zitten ook nog enkele waterstofatomen; laten we het molecuul afkorten tot CSCCCC. Dit molecuul is met het zwavelatoom vastgezet aan een koperatoom aan het oppervlak van een koperen plaatje. Door nu met een heel klein naaldje van koper, een naaldje met een doorsnede van slechts enkele atomen dik, heel dichtbij het  CSCCCC molecuul te komen, zonder het aan te raken, en door een kleine elektrische spanning aan te brengen op dat naaldje, springen er elektronen van de punt van het naald af en gaan langs het CSCCCC molecuul het koperen plaatje in. Hierbij gaat het CSCCCC molecuul draaien met het zwavelatoom als as, tot 125 toren per seconde. Soms draait het de ene kant op, dan weer de andere kant, maar per saldo heeft het toch de neiging om vooral één kant op te draaien. Hiermee is het een moleculair apparaatje, dat met elektrische stroom kan worden aangezet en weer afgezet, net als bijvoorbeeld een elektrische grasmaaier. Het geheel wordt extra bijzonder, omdat het mogelijk is gebleken om precies één apparaatje te maken, waarvan bovendien met behulp van  een “scanning tunneling microscoop” zichtbaar kan worden gemaakt dat het nog functioneert ook.  Hoewel er nog geen toepassingen voor zijn, is het een geweldig resultaat, dat luttele jaren her nog niet voor mogelijk werd gehouden. Bij wijze van spreken kunnen moleculaire apparaatjes worden gemaakt om gras te maaien, een moleculaire grasmaaier. De menselijke fantasie is hier de beperkende factor voor wat betreft toepassingen.

  Lees verder

8 September 2011
by Diametheus
0 comments

Het moment dat de lamp aanging in het heelal

 

Sinds het licht is geworden in het heelal kunnen de melkwegstelsels worden waargenomen

Sterrenkundige Joop Schaye van de Universiteit Leiden heeft een subsidie ontvangen van anderhalf miljoen euro om een groot computerprogramma te ontwerpen. Dit computerprogramma moet een grote hoeveelheid aan bekende gegevens verwerken omtrent het heelal, evenals gegevens die nog met de MUSE (een nieuw, door Joop Schaye cs gemaakt instrument) moeten worden gegenereerd. Doel van de bewerking van deze bekende en nieuwe gegevens is om trachten inzicht te verwerven in de wijze waarop melkwegstelsels materie uit hun directe omgeving naar zich toetrekken of juist aan hun omgeving afstaan. Het is op deze wijze dat melkwegstelsels kunnen groeien of kleiner worden. In het nieuwsbericht staat verder aangegeven dat de berekeningen gaan over een stukje van het heelal in de periode vanaf enkele honderdduizenden jaren na de oerknal tot  aan de dag van vandaag. Het is voor de meesten van ons niet in één keer duidelijk hoe dit onderzoek moet worden geplaatst.

Lees verder